Drukarka układa plastik warstwa po warstwie, a każda warstwa musi na czymś leżeć. Kiedy model ma element wystający w powietrze, trzeba pod nim zbudować rusztowanie. To są podpory: drukowane razem z modelem, odrywane po wydruku. Działają, ale kosztują i zostawiają ślad, dlatego warto wiedzieć, kiedy są konieczne.
Reguła 45 stopni
Ściana pochylona do 45 stopni od pionu drukuje się bez podpór: każda warstwa wystaje nieznacznie poza poprzednią i to wystarcza. Powyżej 45 stopni plastik zaczyna opadać, a przy 70–90 stopniach (poziome „półki”) bez podpory nie ma mowy. W praktyce:
- bez podpór: stożki, dachy, fazy 45°, łuki do połowy koła, litery stojące,
- na granicy: kule (dół kuli), łuki powyżej 50°, zaokrąglone spody,
- z podporami: poziome półki, wystające ramiona figurek, dolne powierzchnie ust i nosów w popiersiach, elementy wiszące „w powietrzu”.
Mosty
Wyjątek od reguły: poziomy element podparty z obu końców (most) drukarka potrafi przeciągnąć w powietrzu do około 3–5 cm. Otwór w ścianie, belka między dwoma słupkami, górna krawędź prostokątnego okna są w porządku. Dłuższe mosty opadają i wymagają podpór.
Co podpory robią z wydrukiem
Ślad. Powierzchnia, która leżała na podporach, jest matowa i lekko szorstka. Na spodzie modelu to bez znaczenia, na twarzy figurki widać.
Koszt. Podpory zużywają filament i czas, a potem lądują w koszu. W wycenie liczymy je jako około 18 % masy i 12 % czasu więcej; slicer potem podaje dokładną liczbę. Dla dużej figurki z rozłożonymi ramionami różnica bywa znacząca.
Ryzyko. Cienkie, wysokie podpory potrafią się przewrócić w trakcie druku. Dlatego przy modelach z dużymi nawisami czasem proponujemy inną orientację albo podział.
Jak unikać podpór: orientacja
Najprostsze narzędzie to obrót modelu. Figurka z ramionami wzdłuż ciała stoi bez podpór; z ramionami w bok potrzebuje ich pod każdym. Hak ścienny położony na płasko (tyłem do stołu) drukuje się bez niczego; postawiony pionowo wymaga podpór pod zaczepem. Pudełko z otwartą stroną w dół nie potrzebuje podpór pod wieczkiem.
Przy wycenie sprawdzamy orientację przed drukiem i dobieramy najlepszą. Jeśli masz preferencję (np. „gładka ma być strona z napisem”), napisz w uwagach.
Jak unikać podpór: projektowanie
Jeśli projektujesz sam:
- Zamiast poziomej półki zrób skos 45° pod nią (chamfer).
- Otwory poziome rób w kształcie łezki lub sześciokąta, nie koła: góra otworu nie zwisa.
- Dziel modele w miejscu, gdzie każda część ma płaski spód, i łącz na wcisk lub klej.
- Elementy wystające (uchwyty, ramiona) projektuj jako osobne części wsuwane w otwory.
- Spód modelu zawsze płaski, bez „nóżek”, pod którymi powstaje nawis.
Podpory drzewiaste
Nowoczesne slicery mają podpory w kształcie gałęzi: rosną od stołu i dotykają modelu tylko końcówkami. Zużywają mniej materiału, łatwiej je oderwać i zostawiają mniejszy ślad. Używamy ich domyślnie przy figurkach i organicznych kształtach. Przy prostych nawisach lepsze bywają klasyczne.
Kiedy podpory są po prostu konieczne
Figurki ze skanów i rzeźb, popiersia, zwierzęta z wystającymi łapami, modele architektoniczne z balkonami. Tu nie ma sensu walczyć: włącz podpory w konfiguratorze, a my zrobimy resztę. Po wydruku podpory usuwamy, ślady lekko wygładzamy, a jeśli element jest wyjątkowo delikatny (nogi pająka, skrzydła), ostrzegamy przed drukiem.
Co zaznaczyć w konfiguratorze
Przełącznik „Podpory” mówi wycenie, żeby doliczyła materiał i czas. Jeśli nie wiesz, czy model ich potrzebuje: obróć go w podglądzie i poszukaj elementów wiszących w powietrzu albo półek. Jeśli coś takiego jest, zaznacz. Jeśli zaznaczysz niepotrzebnie, przed drukiem to wyłapiemy i wyrównamy cenę. Wgrywając 3MF ze slicera, podpory odczytujemy z projektu.
Sprawdź swój model w podglądzie i zobacz, ile podpory zmieniają w cenie.